Słowo dnia

Niektórzy mają go częściej niż inni. Przesądni wierzą zaś, że w piątek trzynastego czai się za każdym rogiem... Mowa oczywiście o pechu.

W języku niderlandzkim, podobnie jak w języku polskim, słowo pech oznacza właśnie nieszczęście, złe zrządzenie losu, nieprzyjemną lub niekorzystną sytuację losową.

Mówimy w takiej sytuacji: „wat een pech!” (co za pech!), a jeśli nie skończy się na jednej pechowej sytuacji, to możemy dodać, że „pech achtervolgt me” (pech mnie prześladuje).

O kimś, kto ma często pecha, powiemy pechvogel, czyli pechowiec, nieszczęśnik. Samo słowo vogel to w niderlandzkim… ptak. Dosłownie pechvogel to zatem „pechowy ptak”. Przeciwieństwem pechvogel jest geluksvogel, czyli szczęściarz, człowiek w czepku urodzony (dosłownie: szczęśliwy ptak).

Mieć pecha to „pech hebben”. Zdanie „Jan had pech en miste de laatste trein” oznacza więc, że „Jan miał pecha i nie zdążył na ostatni pociąg”. Pure pech to czysty pech, w znaczeniu: prawdziwy, wielki pech, na który nic można było poradzić.

Słowo pech może też mieć w niderlandzkim nieco inne znaczenie niż w polskim. Często określa się nim awarię samochodu, pechową sytuację uniemożliwiającą dalszą jazdę. Wyrażenie „pech hebben met de auto” oznacza zatem „mieć awarię samochodu”, a pechdienst lub pechhulp to pomoc drogowa.

Zgodnie z popularnym przesądem (bijgeloof), jeśli 13. dzień miesiąca przypada w piątek, to ryzyko pecha jest tego dnia większe. Oczywiście to jedynie przesąd, ale „piątek trzynastego” (vrijdag de dertiende) w wielu ludziach budzi (irracjonalny) niepokój.

Zdanie „Pas op, het is vandaag vrijdag de dertiende!” przetłumaczymy jako „Uważaj, dziś jest piątek trzynastego!”, zaś zdanie „Andrzej brak zijn been op vrijdag de dertiende” oznacza, że „Andrzej złamał nogę w piątek trzynastego”.

Wymowę słowa pech usłyszymy między innymi TUTAJ.

Więcej słów dnia

---

13.06.2025 Niedziela.NL // fot. Shutterstock, Inc.

(łk)

< Poprzednia		Następna >