Najcieplejszy październik w historii. Naukowcy wskazują na niepokojącą granicę

Pogoda

Zeszły miesiąc był na świecie najcieplejszym październikiem, jaki kiedykolwiek zmierzono. Z najnowszych danych europejskiego programu obserwacji Ziemi Copernicus wynika, że rok 2026 niemal na pewno przekroczy symboliczną granicę 1,5 stopnia ocieplenia względem epoki przedindustrialnej. Byłby to drugi rok kalendarzowy z takim wynikiem, po 2024.

Średnia temperatura globalna w październiku wyniosła 15,35 stopnia Celsjusza, czyli 1,75 stopnia powyżej średniej dla października z lat 1850–1900. To okres przyjmowany jako punkt odniesienia sprzed największego wzrostu emisji gazów cieplarnianych. Według Copernicusa cały 2026 rok może zakończyć się wynikiem od 1,56 do 1,61 stopnia powyżej poziomu przedindustrialnego. Nie oznacza to jeszcze trwałego przekroczenia granicy 1,5 stopnia w ujęciu wieloletnim, ale pokazuje, jak szybko świat się do niej zbliża.

Rekord padł też w oceanach. Temperatura powierzchni mórz poza obszarami polarnymi sięgnęła średnio 20,95 stopnia, co jest najwyższym wynikiem dla października w historii pomiarów. Wpływ ma na to wyjątkowo silne zjawisko El Niño. Samantha Burgess z europejskiego centrum prognoz pogody ECMWF mówi, że dodatkowo ogrzewa ono klimat, który i tak został już ocieplony przez działalność człowieka. Ekstremalnie ciepło było nie tylko na Pacyfiku, ale też wzdłuż europejskiego wybrzeża Atlantyku i w zachodniej części Morza Śródziemnego.

Dla Europy październik był drugim najcieplejszym w historii, bo w 2022 roku było jeszcze cieplej. W większości kontynentu temperatury były powyżej średniej, ale największe odchylenia zanotowano na wschodzie i w północnej Skandynawii. Copernicus odnotował też wyjątkowo suche warunki w części Europy Środkowej i Wschodniej oraz utrzymujące się niskie stany wód w Renie, Dunaju i Wiśle. W Wielkiej Brytanii, Irlandii, Hiszpanii, Grecji i Turcji występowały natomiast silne opady, miejscami prowadzące do powodzi.

Dla Holendrów i Polaków mieszkających w Holandii to kolejny sygnał, że wyjątkowo ciepłe lato i susza nie były odosobnionymi zjawiskami. Niskie stany rzek i ekstremalne warunki pogodowe mogą powracać, wpływając na transport wodny, rolnictwo i codzienne życie mieszkańców.

09.11.2026 Niedziela.NL