Słowo dnia

Słowo wortel ma w języku niderlandzkim kilka znaczeń. To nie tylko marchew lub marchewka, ale także korzeń i pierwiastek (jako działanie matematyczne).

W kontekście kulinarnym wortel oznacza marchew, marchewkę, ewentualnie pasternak. Inne określenie marchwi to w języku niderlandzkim peen. Surowa marchewka to rauwe wortel, a np. gotowana to gekookte wortel.

Z biologicznego punktu widzenia wortel to korzeń. Chodzi więc o dolną część roślin (onderste deel van planten), znajdującą się pod ziemią (onder grond). Boomwortels to na przykład korzenie drzewa (bo drzewo to een boom).

W niderlandzkim, podobnie jak w polskim, słowa korzeń można też użyć metaforycznie. Zdanie „Jan heeft zijn wortels in Opole” oznacza dosłownie, że „Jan ma korzenie w Opolu” - czyli, że to w tym mieście się urodził i wychował.

Słowo wortel ma w języku niderlandzkim również znaczenie matematyczne. Oznacza mianowicie pierwiastek. Zdanie „de wortel uit 25 is 5” przetłumaczymy jako „pierwiastek z 25 to 5”. Pierwiastkowanie (wyciąganie pierwiastka z jakiejś liczby) to worteltrekken.

Czasownik wortelen oznacza być zakorzenionym, zakorzenić się - zarówno w sensie dosłownym (np. jakaś roślina może się gdzieś zakorzenić), jak i metaforycznym (np. jakieś uczucie może być głęboko zakorzenione). Puszczać korzenie (w sensie biologicznym) to wortel schieten.

Na człon wortel natkniemy się też w długim, niezbyt dobrze kojarzącym się słowie, mianowicie wortelkanaalbehandeling. Możemy je usłyszeć (oby nie!) w gabinecie stomatologicznym. Wortelkanaal to korzeń zęba, behandeling to leczenie, a zatem wortelkanaalbehandeling to leczenie kanałowe.

Wymowę słowa wortel znajdziemy między innymi TUTAJ, a słowa wortelkanaalbehandeling TUTAJ.

Więcej słów dnia

---

13.01.2025 Niedziela.NL // fot. Shutterstock, Inc.

(łk)

< Poprzednia		Następna >