Geny czy styl życia? Naukowcy: połowa długości życia może być zapisana w DNA

Zdrowie i Styl Życia

Nowe duże analizy sugerują, że dziedziczność może wyjaśniać około 50 procent różnic w długości ludzkiego życia i tempie starzenia. To dużo więcej niż przez lata zakładano. Badacze podkreślają, że wcześniejsze wyliczenia mogły zaniżać wpływ genów, bo mieszały w statystykach zgony z przyczyn zewnętrznych, takich jak wypadki czy infekcje, które nie rosną wraz z wiekiem tak jak choroby związane ze starzeniem.

Aby oddzielić los od biologii, naukowcy oparli się na klasycznych porównaniach bliźniąt oraz na dużych zbiorach danych obejmujących bardzo sędziwe roczniki. W praktyce chodzi o to, by patrzeć przede wszystkim na ludzi dożywających co najmniej stu lat - wtedy mniej „przypadkowych” czynników zaciemnia obraz. Gdy odfiltruje się przyczyny zewnętrzne, rola genów w długowieczności i procesach starzenia staje się wyraźniejsza. Eksperci zwracają uwagę, że w młodszym wieku częściej wygrywa przypadek, a z czasem coraz większe znaczenie ma biologia organizmu.

Nie oznacza to jednak, że wszystko jest przesądzone. Druga połowa układanki to środowisko: miejsce zamieszkania, dieta, ruch, stres, palenie oraz dostęp do opieki zdrowotnej. Wnioski z takich badań mają pomóc nie tylko w szukaniu wariantów genetycznych, ale też w lepszym rozumieniu, dlaczego jedni starzeją się wolniej - i jak medycyna lub styl życia mogą to naśladować. Najprostszy przekaz? Geny mają ogromne znaczenie, ale codzienne wybory wciąż potrafią zrobić różnicę. 


Mini-słowniczek (niderlandzko-polski) z przykładami

erfelijkheid - dziedziczność
[NL] Erfelijkheid speelt een grote rol bij ouder worden.
[PL] Dziedziczność odgrywa dużą rolę w starzeniu się.

levensduur - długość życia
[NL] Zijn levensduur was uitzonderlijk lang.
[PL] Jego długość życia była wyjątkowo długa.

veroudering - starzenie się
[NL] Veroudering verloopt bij iedereen anders.
[PL] Starzenie się przebiega u każdego inaczej.

genetische variant - wariant genetyczny
[NL] Een genetische variant kan het risico beïnvloeden.
[PL] Wariant genetyczny może wpływać na ryzyko.

tweelingonderzoek - badania bliźniąt
[NL] Tweelingonderzoek helpt om genen en omgeving te scheiden.
[PL] Badania bliźniąt pomagają rozdzielić wpływ genów i środowiska.


Pytania do czytelników

1. Czy w Twojej rodzinie widać długowieczne geny?

2. Co Twoim zdaniem bardziej decyduje o zdrowym starzeniu się - DNA czy styl życia?

3. Jakie nawyki najbardziej pomagają Ci dbać o zdrowie na co dzień?

Daj znać w komentarzu, co myślisz.