Holandia

Kromka chleba, która zdążyła wyschnąć. Zapomniana papryka. Ziemniaki ugotowane „na wszelki wypadek”. Obchodzony 16 października Światowy Dzień Żywności przypomina, że jedzenie zasługuje na uwagę każdego dnia. Także w Holandii, gdzie w gospodarstwach domowych marnuje się rocznie ponad 25 kilogramów żywności na osobę.

Święto przypada w rocznicę powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), utworzonej 16 października 1945 roku. To okazja, by mówić o głodzie i dostępie do wartościowego jedzenia. Tegoroczne hasło FAO brzmi „Innovate today. Nourish tomorrow.”, co można przetłumaczyć jako „Wprowadzajmy innowacje dziś. Zadbajmy o wyżywienie jutra”. Chodzi o połączenie nauki i nowych rozwiązań z tradycyjną wiedzą, aby zapewnić ludziom dostęp do żywności i chronić zasoby planety.

W holenderskich domach widać postęp, choć wciąż jest sporo do zrobienia. Według badania Voedingscentrum, opublikowanego w czerwcu 2026 roku, w 2025 roku marnowano średnio 25,5 kg żywności stałej na osobę. W 2015 roku było to 36 kg. Badanie nie obejmuje płynów, a niejadalne odpadki, takie jak skorupki jaj, nie są zaliczane do zmarnowanego jedzenia. Najczęściej wyrzucane są między innymi pieczywo, warzywa, owoce, ziemniaki i nabiał. Wartość marnowanej żywności wynosi przeciętnie około 100 euro rocznie na osobę.

Co można zmienić? Zacząć od krótkiego przeglądu lodówki przed wyjściem do sklepu i listy zakupów dopasowanej do rzeczywistych planów. Promocja na kilka opakowań opłaca się wtedy, gdy zdążymy je wykorzystać. Warto też wyznaczyć w lodówce miejsce na produkty do zjedzenia w pierwszej kolejności.

Jeden wieczór w tygodniu można przeznaczyć na gotowanie z tego, co już mamy. Warzywa wykorzystać w zupie, a odpowiednio przechowane ziemniaki w kolejnym posiłku. To pomysły, które łatwo dopasować również do polskiej kuchni.

Światowy Dzień Żywności daje też powód, by docenić ludzi stojących za każdym posiłkiem: rolników, pracowników przetwórstwa, kierowców i sprzedawców. Za wyrzuconym produktem kryją się również zużyta woda, energia i praca.

Domowe oszczędzanie jedzenia nie rozwiąże samo problemu głodu, ale może ograniczyć marnotrawstwo i wydatki. Dobry początek na dzisiaj? Otworzyć lodówkę i zaplanować kolację z tego, co już w niej czeka.

Mini-słowniczek niderlandzko-polski

1. het voedsel – żywność

[NL] Iedereen heeft recht op voldoende voedsel.

[PL] Każdy ma prawo do wystarczającej ilości żywności.

2. de voedselverspilling – marnowanie żywności

[NL] Wij willen voedselverspilling verminderen.

[PL] Chcemy ograniczyć marnowanie żywności.

3. de koelkast – lodówka

[NL] Kijk eerst in de koelkast.

[PL] Najpierw zajrzyj do lodówki.

4. het boodschappenlijstje – lista zakupów

[NL] Ik maak een boodschappenlijstje.

[PL] Robię listę zakupów.

5. de restjes – resztki jedzenia

[NL] Wat kunnen we met de restjes maken?

[PL] Co możemy przygotować z resztek?

6. bewaren – przechowywać

[NL] Hoe moet ik dit product bewaren?

[PL] Jak mam przechowywać ten produkt?

7. de maaltijd – posiłek

[NL] We maken samen een maaltijd.

[PL] Wspólnie przygotowujemy posiłek.

16.10.2026 Niedziela.NL

Następna >