Wojna: Ukraińska poetka w Holandii i zderzenie z holenderską dosadnością

Wojna

Poezja potrafi przyjść z miejsca, którego nikt nie wybiera - z wojny, ucieczki i życia na walizkach. W Holandii coraz częściej słychać głosy twórców z Ukrainy, którzy próbują opisać codzienność po 2022 roku: strach, wstyd, złość, ale też potrzebę normalności. Jedną z takich osób jest młoda ukraińska poetka Daria Łysenko mieszkająca w Holandii, której wiersze trafiły do holenderskich czytelników dzięki przekładom i literackim wydarzeniom.

Dla wielu osób z Polonii w Holandii to historia znajoma - też żyjemy między dwoma światami, tylko w innych okolicznościach. Z jednej strony bezpieczne ulice, praca, szkoła i rowery. Z drugiej - wiadomości o bombardowaniach, alarmach, rodzinie, która została, i poczuciu winy, że tu jest spokojnie. W takich opowieściach mocno wybrzmiewa też temat holenderskiej bezpośredniości: czasem to szczerość, która pomaga, a czasem chłód, który rani, gdy ktoś mówi o uchodźcach jak o problemie do zamknięcia.

Ta dyskusja ma konsekwencje nie tylko w kulturze. Wpływa na to, jak Holandia będzie budować relacje społeczne: czy z empatią, czy z dystansem. A dla samych uchodźców - czy uda się odzyskać głos i poczucie godności, czy zostaną zepchnięci do roli statystyki. Poezja nie zatrzyma rakiet, ale potrafi zatrzymać obojętność.


Mini-słowniczek (niderlandzko-polski) z przykładami

vluchteling - uchodźca
[NL] Veel vluchtelingen zoeken veiligheid in Nederland.
[PL] Wielu uchodźców szuka bezpieczeństwa w Holandii.

oorlog - wojna
[NL] De oorlog laat diepe sporen na bij gezinnen.
[PL] Wojna zostawia głębokie ślady w rodzinach.

botheid - dosadność
[NL] Botheid kan soms als onverschilligheid voelen.
[PL] Dosadność może czasem brzmieć jak obojętność.

ontroeren - wzruszać
[NL] Haar gedichten ontroeren veel lezers.
[PL] Jej wiersze wzruszają wielu czytelników.

poëzie - poezja
[NL] Poëzie helpt om emoties onder woorden te brengen.
[PL] Poezja pomaga ubrać emocje w słowa.


Pytania do czytelników

1. Czy w Holandii częściej spotykasz empatię, czy obojętność wobec uchodźców?

2. Czy holenderska bezpośredniość pomaga w rozmowach o trudnych tematach, czy raczej przeszkadza?

3. Czy kultura i literatura mogą realnie zmieniać społeczne nastawienie do wojny i migracji?

Napisz w komentarzu, jak Ty to widzisz.

30.01.2026 Niedziela.NL // fot. Shutterstock, Inc. // zdjęcie ilustracyjne