Holenderski dziennik „NRC”: członkostwo Polski w Unii Europejskiej zagrożone

Archiwum '20

Zmiany w polskim sądownictwie uderzają w europejski system prawny i mogą zagrozić członkostwu Polski w Unii Europejskiej – przekonywał w niderlandzkim dzienniku „NRC Handelsblad” Folkert Jensma.

Jednocześnie skrytykował udział holenderskich sędziów, ubranych w togi, w niedawnym marszu na ulicach Warszawy.

„Ataki na polską władzę sądowniczą zaniepokoiły sędziów w całej Europie. W środku pieczołowicie zbudowanego europejskiego porządku prawnego dzieje się coś, co było nie do pomyślenia”, napisał w prestiżowym „NRC Handelsblad” Jensma, główny komentator prawny tej gazety.

Jensma odniósł się w komentarzu do planów polskiego rządu, który chce uchwalić ustawę pozwalającą na dyscyplinowanie nieposłusznych sędziów. Krytyczne wobec rządu media w Polsce nazywają ją „ustawą kagańcową”. Rząd Prawa i Sprawiedliwości twierdzi, że podobne rozwiązania są w innych krajach, a celem ustawy jest umożliwienie oczyszczenia środowiska sędziowskiego.

Według Jensmy polski rząd, promując „postępowania dyscyplinarne i kampanie oszczerstw wobec nieprzychylnych mu sędziów” demontuje państwo prawa. „W efekcie członkostwo Polski w Unii Europejskiej jest zagrożone. Zresztą, cały europejski system prawny jest zagrożony”, napisał Jensma w weekendowym wydaniu „NRC Handelsblad”.

Jensma przywołuje też wywiad, jakiego udzielił portalowi decorrespondent.nl Kees Sterk, holenderski sędzia, będący przewodniczącym Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa ENCJ. – Polski rząd nie wierzy w demokratyczne państwo prawa. Oni nie wierzą w niezależne sądownictwo i w podział władz – powiedział Sterk.

Według Jensmy i Sterka, możemy tu mówić o głębszym procesie zauważalnym także w innych krajach. Polska jest tu tylko jednym z najbardziej jaskrawych przykładów. Proces ten polega na odchodzeniu od zasad, które ustanowiono po drugiej wojnie światowej w zachodnich demokracjach. Trójpodział władzy, sądownictwo niezależne od polityki, procedury państwa prawa, współpraca międzynarodowa – to wszystko w czasach Brexitu, Trumpa czy Orbana cieszy się mniejszą popularnością i zaufaniem obywateli niż kiedyś.

„Sytuacja w Polsce jest dla sądownictwa odpowiednikiem australijskich pożarów lasów w przypadku klimatu – to pokazuje, że wszystko naprawdę poszło nie tak”, napisał Jensma. Według niego również w Holandii można zauważyć ten trend. Wskazuje na to choćby popularność populistycznych, antyeuropejskich partii PVV i FvD, które atakują sędziów, zarzucając im brak apolityczności i domagając się tego, by „odpowiadali” przed wyborcami.

Dziennikarz odniósł się też do udziału holenderskich sędziów w niedawnym „marszu tysiąca tóg” w Warszawie. W pochodzie uczestniczyli polscy i europejscy sędziowie, apelujący o zachowanie niezależności wymiaru sprawiedliwości. Część z nich miała ze sobą sądowe togi.

W marszu przeszło też dwunastu holenderskich sędziów, ubranych w togi. Podkreślali oni, że nie był to „polityczny protest przeciwko polskiemu rządowi”, ale jedynie „wyraz solidarności z polskim państwem prawa” – Jensma cytuje jednego z holenderskich sędziów.

Według komentatora „NRC” – bez względu na to, jak poważnie ocenia się sytuację w Polsce – holenderscy sędziowie nie powinni maszerować w togach w tym proteście. Jensma uważa, że europejski system prawny, opierający się na wzajemnym zaufaniu państw członkowskich, nie pozwala na udział sędziów w togach w tego rodzaju demonstracjach. Ubranie togi sugeruje przecież, że reprezentują nie tylko siebie, ale i cały wymiar sprawiedliwości.

„Albo jesteś sędzią albo nim nie jesteś – nawet jeśli cel manifestacji wydaje się słuszny, to jednak ruch należy tutaj do Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej. A nie do holenderskiego sądownictwa. Polska pozbawia się państwa prawa i to musi mieć konsekwencje. Ale gdybym był sędzią, to nawet gdybym się solidaryzował [z polskimi sędziami], to nie zabrałbym na ten marsz swej togi”, napisał Jensma.

22.01.2020 Niedziela.NL

(łk)