Trump w Davos znów mówi o Grenlandii i drażni Europę

Świat

Na Światowym Forum Ekonomicznym (World Economic Forum - WEF) w Davos prezydent USA Donald Trump wystąpił przed salą wypełnioną politykami i liderami biznesu. W przemówieniu wrócił do tematu Grenlandii - i zrobił to w sposób, który wielu europejskich uczestników odebrało jako policzek. Z jednej strony podkreślał, że nie planuje „wejścia z wojskiem”, z drugiej mówił wprost, że wyspa powinna znaleźć się w rękach Stanów Zjednoczonych. 

Co dokładnie powiedział Trump

Trump zasugerował, że chce doprowadzić do przejęcia Grenlandii drogą negocjacji, przede wszystkim z Danią, która odpowiada za politykę zagraniczną i obronną wyspy. W jego wypowiedziach pojawił się motyw „porozumienia”, które może zostać wypracowane przy stole rozmów. Jednocześnie wybrzmiało typowe dla niego podejście transakcyjne - „da się to załatwić”, jeśli druga strona będzie skłonna ustąpić.

Dlaczego Grenlandia wraca na pierwszą stronę

Grenlandia ma znaczenie strategiczne z kilku powodów:
- leży na kluczowych szlakach północnego Atlantyku i Arktyki,
- ma potencjalnie cenne surowce, których dostępność rośnie wraz z topnieniem lodu,
- jest ważnym punktem dla bezpieczeństwa i infrastruktury wojskowej w regionie.

To sprawia, że temat - choć brzmi jak polityczna prowokacja - dotyka realnych interesów geopolitycznych i gospodarczych. Dla europejskich partnerów USA problemem jest jednak nie tylko „co”, ale „jak” - ton i forma nacisku.

Europejscy liderzy na sali, napięcie w kuluarach

W Davos obecni byli m.in. prezydent Francji Emmanuel Macron, premier Kanady Mark Carney oraz sekretarz generalny NATO Mark Rutte. Ten ostatni został przez Trumpa przywitany wyjątkowo serdecznie, jako „wielki przyjaciel”, co w kuluarach odczytywano jako sygnał: relacje osobiste mogą mieć dla Białego Domu większe znaczenie niż wspólne stanowisko instytucji.

W europejskich stolicach od kilku dni narastały obawy, że Trump może użyć ceł i innych narzędzi presji, by wymusić ustępstwa w sprawie Grenlandii. W Davos nie powtórzył jednak wprost groźby nałożenia dodatkowych opłat, co część uczestników uznała za chwilowe „schłodzenie” retoryki.

Co to oznacza dla Holandii i UE

Choć Grenlandia nie jest częścią Unii Europejskiej, spór uderza w fundamenty współpracy transatlantyckiej: zaufanie, przewidywalność i szacunek wobec sojuszników. Dla Holandii, która mocno opiera bezpieczeństwo na NATO i jest gospodarką nastawioną na handel, każda eskalacja w relacjach USA - Europa oznacza ryzyko:
- nowych barier handlowych,
- napięć w polityce bezpieczeństwa,
- presji na państwa europejskie, by „wybierały strony” w sporach o Arktykę.

W praktyce temat Grenlandii może szybko przerodzić się w szerszą dyskusję o tym, jak Europa ma budować własną odporność - militarną, energetyczną i surowcową - w świecie, w którym amerykańska polityka potrafi zmieniać kurs z tygodnia na tydzień.

Wystąpienie Trumpa w Davos pokazało, że kwestia Grenlandii pozostaje dla niego ważnym symbolem siły i wpływu. Dla Europejczyków problemem jest to, że takie deklaracje padają publicznie i w sposób konfrontacyjny. Nawet jeśli kończy się na negocjacjach, pozostaje pytanie o granice nacisku w relacjach między sojusznikami.


Mini-słowniczek (niderlandzko-polski) z przykładami

schofferen - obrażać, znieważać
[NL] Hij schoffeert Europese leiders met harde woorden.
[PL] On obraża europejskich liderów ostrymi słowami.

leiders - liderzy, przywódcy
[NL] De leiders luisterden aandachtig in Davos.
[PL] Liderzy uważnie słuchali w Davos.

premier - premier
[NL] De premier sprak over een scheuring in de wereldorde.
[PL] Premier mówił o pęknięciu w porządku świata.

scheuring - pęknięcie, rozłam
[NL] Er is sprake van een scheuring tussen bondgenoten.
[PL] Mówi się o rozłamie między sojusznikami.

onderhandelen - negocjować
[NL] Beide partijen willen eerst onderhandelen.
[PL] Obie strony chcą najpierw negocjować.

heffing - opłata, cło
[NL] Een extra heffing kan de handel schaden.
[PL] Dodatkowe cło może zaszkodzić handlowi.

verkenningsmissie - misja rozpoznawcza
[NL] Een verkenningsmissie naar het noorden wekte onrust.
[PL] Misja rozpoznawcza na północy wzbudziła niepokój.


Pytania dla czytelników

1. Jak Holandia i UE powinny reagować na presję gospodarczą ze strony Waszyngtonu?

2. Czy Twoim zdaniem Arktyka stanie się w najbliższych latach jednym z głównych pól konfliktu?

Daj znać w komentarzu, jak Ty to oceniasz.

22.01.2026 Niedziela.NL // fot. Tomas Ragina, Lithuania / shutterstock.com // zdjęcie ilustracyjne