"Tutejsi" - tożsamość hybrydowa

Polska

alt

W powiecie białostockim liczne są społeczności białoruska i ukraińska, a w sokólskim także tatarska. Mieszkańcy tej części Podlasia nie deklarują jednoznacznie swojej narodowości, stosując samookreślenie „Tutejsi” - obserwuje badacz tożsamości regionalnej pogranicza.

Jak społeczność Białostocczyzny postrzega swój region - sprawdził dr Michał Konopski Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Naukowiec obserwował i rozmawiał z prawosławnymi mieszkańcami Podlasia, aby dopełnić projekt pt. „Tożsamość hybrydowa – czyli jaka? Stare i nowe Podlasie według społeczności lokalnych wobec zmieniających się granic administracyjnych”, finansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

MY "TUTEJSI"


"Przez obszar Białostocczyzny przebiega, dzieląca Europę, granica strefowa pomiędzy cywilizacją chrześcijaństwa zachodniego a bizantyjską. Poza zdecydowaną dominacją wiernych Kościoła rzymskokatolickiego na zachodzie, część wschodnią zamieszkuje największa w Polsce liczba wyznawców prawosławia - analizuje dr Konopski. - Możemy tu podziwiać piękną, drewnianą architekturę oraz unikalne w skali kraju pogranicze etniczno-religijne".

W powiecie białostockim, a zwłaszcza bielskim i hajnowskim, liczne są społeczności białoruska i ukraińska, a w sokólskim także tatarska. Jednak znaczna część mieszkańców tej części Podlasia nie deklaruje jednoznacznie swojej narodowości, stosując samookreślenie „Tutejsi”.

Mozaika kulturowa pogranicza północno-wschodniej Polski wykształciła także bogactwo lingwistyczne i swoiste pogranicze językowe. Starsi mieszkańcy obszarów wiejskich często posługują się archaicznym dialektem, wywodzącym się z języka ruskiego zwanym także - w zależności od położenia - językiem tutejszym, swoim, prostym, chachłackim, białoruskim lub prawosławnym.

MÓWIMY "PO SWOJEMU"

"Niestety, używanie języka lokalnego zanika, młodzież rzadko się nim posługuje. Pocieszający jest fakt, że dzięki miłośnikom i popularyzatorom podlaskiej historii i kultury powstają publikacje pisane po 'swojemu'" - ocenia badacz.

Dawne województwo białostockie (1975-1998), przed ostatnią reformą administracyjną często nazywane Białostocczyzną, w powszechnej świadomości stanowi archetyp Podlasia i „podlaskości”. Jednak - podkreśla IGiPZ PAN w informacji prasowej - jedynie zachodnią część tego obszaru można uznać za „historyczne” Podlasie, należące do województwa podlaskiego w czasach I RP (1513-1795). Znaczna część Hajnowszczyzny, obszar Puszczy Białowieskiej oraz Ziemia Sokólska należały do województwa trockiego i stanowiły fragment Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Wywiady pogłębione przeprowadzone przez dr Michała Konopskiego wśród lokalnych społeczności wstępnie potwierdzają wpływ utworzenia województwa podlaskiego w 1999 r. na utożsamianie się z Podlasiem. Wielu przedstawicieli starszych grup wiekowych nadal deklaruje silne przywiązanie do Białostocczyzny. Naukowcy nie zaobserwowali tego samego wśród ludzi młodych.

Oddolne mechanizmy budujące tzw. tożsamość hybrydową analizowano w gminach wiejskich województwa podlaskiego, które należały do tzw. historycznego Podlasia oraz innych regionów historycznych (Suwalszczyzna, ziemia łomżyńska). Uwzględnione zostały także społeczności gmin historycznego Podlasia, które obecnie znajdują się w województwie mazowieckim (powiat łosicki) i lubelskim (powiat bialski).


27.08.2023 Niedziela.NL // źródło informacji: Nauka w Polsce naukawpolsce.pl // foto: Podlasie, cerkiew w Koterce; Źródło: Shutterstock, Inc. // fot. Fotokon, Polska / shutterstock.com

(ks)

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież

Reklama
Najnowsze komentarze
Najnowsze wiadomości
News image

Znalazł swój skradziony rower na Marktplaats. Kiedy chciał go odkupić, padły strzały

News image

Pierwsza taka placówka w Holandii. Starsi sprawcy przestępstw otrzymają specjalistyczną opiekę

News image

Holenderska ambasada w Kijowie uszkodzona po ataku. Haga wzywa rosyjskiego ambasadora

News image

Dwóch młodych Holendrów zatrzymanych w Niemczech. W samochodzie mieli materiały do zamachu

Najnowsze w kategorii: Polska

Najnowsze Ogłoszenia Wyróżnione


reklama a
Linki