Słowo dnia: Burger

Słowo dnia

Trzeba uważać, bo to słowo ma w języku niderlandzkim dwa całkiem różne znaczenia. Burger to zarówno hamburger, jak i… obywatel.

Podobnie jak w języku polskim, także w niderlandzkim funkcjonuje słowo hamburger, oznaczające kotlet z mielonego mięsa, przeważnie wołowego czy szerzej: kanapkę z takim kotletem, kupioną np. w restauracji typu fast food. W niderlandzkim wyraz hamburger można skrócić do burger.

Słowo to jest jednak często używane w innym znaczeniu, w zupełnie innym kontekście. Burger to mianowicie obywatel, cywil, mieszkaniec danego państwa lub miasta.

Człon burger może się łączyć z innymi słowami i wtedy mamy np. burgerrechten (prawa obywatelskie), burgerplichten (obowiązki obywatelskie), burgerluchtvaart (lotnictwo cywilne), burgerbeweging (ruch obywatelski), burgeroorlog (wojna domowa) czy burgerbevolking (ludność cywilna).

Od słowa burger pochodzi też np. wyraz burgemeester (burmistrz, prezydent miasta). Trzeba jednak pamiętać, że w tym wyrazie mamy jedynie człon „burge-”, a nie „burger-”.

Przymiotnik burgerlijk oznacza obywatelski, cywilny, ale także mieszczański, czasem w negatywnym znaczeniu (po polsku powiedzielibyśmy: kołtuński, filisterski). Wyrażenie „in burger” to: po cywilnemu, w cywilu.

W niderlandzkim literę „g” wymawiamy w słowie burger jak „charczące” polskie [h]. Słowo burger jest w niderlandzkim rodzaju męskiego, więc łączy się z rodzajnikiem określonym de (mamy więc de burger). Liczba mnoga to burgers (obywatele).

Więcej słów dnia

14.10.2024 Niedziela.NL // fot. Shutterstock, Inc.

(łk)