Słowo dnia

13 grudnia - w Polsce ta data kojarzy się głównie z rokiem 1981 r. i początkiem stanu wojennego. W języku niderlandzkim stan wojenny to staat van beleg.

Innym określeniem stanu wojennego jest w niderlandzkim „staat van oorlog”. Chodzi tu jednak bardziej o sytuację, w której dany kraj jest w stanie wojny z innym (bo np. został zaatakowany).

Słowo staat to po niderlandzku stan (ale może też oznaczać państwo), a oorlog to wojna. Także beleg ma kilka znaczeń, w tym oblężenie. Dosłownie więc „staat van beleg” to „stan oblężenia”.

Beleg może też oznaczać obszycie albo „coś, co można położyć na chleb, np. ser czy wędlina” - ale oczywiście w kontekście stanu wojennego nie chodzi o te znaczenia.

Niderlandzkojęzyczni autorzy, pisząc o historii Polski określają stan wojenny wprowadzony 13 grudnia 1981 r. i trwający do 22 lipca 1983 r. zazwyczaj jako „staat van beleg”.

Stan wojenny to rodzaj stanu wyjątkowego (noodtoestand), w którym największa władza spoczywa w rękach wojska (het leger). System, w którym autokratyczną władzę sprawują wojskowi to dyktatura wojskowa (militaire dictatuur), nazywana też juntą (także w niderlandzkim funkcjonuje słowo junta).

W trakcie stanu wojennego w Polsce największą władzę sprawował generał Wojciech Jaruzelski (generaal Jaruzelski), stojący na czele niekonstytucyjnej Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego WRON (Militaire Raad voor de Bescherming van het Vaderland).

Więcej słów dnia

---

13.12.2024 Niedziela.NL // fot. Drop of Light / Shutterstock.com

(łk)

< Poprzednia		Następna >