Sen, który nie regeneruje. Dlaczego robisz wszystko „dobrze”, a i tak jesteś wykończony

Zdrowie i Styl Życia

Jeden wieczorny nawyk potrafi rozwalić noc szybciej niż hałas za oknem: „jeszcze tylko chwila” w telefonie. Mózg dostaje sygnał: dzień trwa dalej. A gdy wreszcie odkładasz smartfon, wcale nie jesteś bardziej senny - jesteś bardziej pobudzony.

Największy mit brzmi: „alkohol mnie usypia”. Tak, możesz zasnąć szybciej, ale sen bywa płytszy i częściej przerywany - rano wstajesz jak po walce, nie po odpoczynku. Podobnie działa późna kawa: kofeina potrafi krążyć długo (u wielu osób kilka godzin), więc nawet „niewinna” filiżanka po kolacji może zabrać Ci głęboką fazę snu.

Jeśli chcesz prostego resetu, zrób trzy rzeczy przez 7 dni:

1. Stała godzina pobudki (także w weekend). Organizm kocha rytm - dzięki temu łatwiej zasypiasz kolejnego wieczoru.

2. Odetnij stymulanty: unikaj kofeiny i alkoholu na kilka godzin przed snem, a ciężkie jedzenie zostaw na wcześniejszą porę.

3. Zgaś „dzień” w sypialni: chłodniej, ciemniej, ciszej. To drobiazg, ale często robi różnicę większą niż suplementy.

I jeszcze jedno: nie wygrywa ten, kto „śpi 8 godzin”, tylko ten, kto budzi się odczuwalnie wypoczęty. Dla większości dorosłych punktem odniesienia jest minimum około 7 godzin na dobę, ale potrzeby są indywidualne.

Jeśli mimo snu nadal jesteś wykończony, chrapiesz, wybudzasz się z brakiem tchu albo zasypiasz w ciągu dnia w losowych momentach - to sygnał, żeby pogadać z lekarzem. Czasem problemem nie jest „silna wola”, tylko np. bezdech senny lub przewlekła bezsenność.


Mini-słowniczek (niderlandzko-polski) z przykładami

slaap - sen
[NL] Goede slaap is geen luxe.
[PL] Dobry sen to nie luksus.

slapeloosheid - bezsenność
[NL] Slapeloosheid kan je dagen kapotmaken.
[PL] Bezsenność potrafi zniszczyć cały dzień.

beeldscherm - ekran
[NL] Zet het beeldscherm een uur voor het slapen uit.
[PL] Wyłącz ekran godzinę przed snem.

blauw licht - niebieskie światło
[NL] Blauw licht houdt je brein wakker.
[PL] Niebieskie światło utrzymuje mózg w gotowości.

cafeïne - kofeina
[NL] Cafeïne laat je hart sneller werken.
[PL] Kofeina pobudza, nawet gdy nie czujesz tego od razu.

alcohol - alkohol
[NL] Alcohol helpt niet altijd bij echte rust.
[PL] Alkohol nie gwarantuje regeneracji.

bioritme - rytm dobowy
[NL] Een vaste wekker ondersteunt je bioritme.
[PL] Regularna pobudka stabilizuje rytm dobowy.


Pytania dla czytelników

1. Co najbardziej psuje Ci sen - telefon, stres, kawa czy późne jedzenie?

2. Masz jedną wieczorną zasadę, której trzymasz się zawsze?

3. Ile godzin snu realnie potrzebujesz, żeby następnego dnia „działać”?

Napisz w komentarzu, co działa u Ciebie - może Twoja metoda pomoże komuś innemu.

22.01.2026 Niedziela.BE // fot. ViChizh, Indonezja / shutterstock.com // zdjęcie ilustracyjne