Rok „America First” i efekt domina: dlaczego polityka Trumpa trzęsie światem

Świat

Po niemal roku rządów prezydenta Donalda Trumpa widać, że jego styl to nie tylko hasła, ale konkretna metoda - szybkie decyzje, nacisk na lojalność i twarda gra interesów. W praktyce działa to jak szok: partnerzy nie wiedzą, czego się spodziewać, rynki reagują nerwowo, a przeciwnicy szukają okazji, by wykorzystać zamieszanie. 

Najmocniej odczuwa to Europa. Gdy Waszyngton zmienia ton wobec sojuszy, rośnie pytanie, czy można dalej opierać bezpieczeństwo na „starych” gwarancjach. Firmy boją się nagłych ceł, a politycy - nagłych zwrotów w sprawach wojny i pokoju. Jednocześnie Trump pokazuje, że w negocjacjach lubi stawiać ultimatum: albo dostajesz zysk tu i teraz, albo tracisz.

Zwolennicy mówią: to skuteczność. USA przestają „dopłacać” do świata, wymuszają lepsze warunki i pilnują własnego interesu. Krytycy odpowiadają: takie podejście niszczy zaufanie, a bez zaufania globalny porządek się kruszy. Kiedy każdy gra solo, szybciej dochodzi do konfliktów, bo brakuje hamulców.

Najbardziej niebezpieczne jest to, że szokoterapia polityczna uzależnia. Gdy codziennie jest kryzys, ludzie przestają reagować. A wtedy łatwiej przepchnąć decyzje, które jeszcze rok temu byłyby nie do pomyślenia. Świat może się przyzwyczaić - ale to nie znaczy, że będzie stabilniejszy.


Mini-słowniczek (niderlandzki - polski) z przykładami 

shocktherapie - szokoterapia. 
[NL] De shocktherapie werkt snel. 
[PL] Szokoterapia działa szybko.

bondgenoot - sojusznik. 
[NL] Een bondgenoot verwacht betrouwbaarheid. 
[PL] Sojusznik oczekuje wiarygodności.

tarieven - cła. 
[NL] Nieuwe tarieven raken bedrijven. 
[PL] Nowe cła uderzają w firmy.

vertrouwen - zaufanie. 
[NL] Vertrouwen is kwetsbaar. 
[PL] Zaufanie jest kruche.

ultimatum - ultimatum. 
[NL] Hij stelde een ultimatum. 
[PL] Postawił ultimatum.

onrust - niepokój. 
[NL] Er is onrust op de markt. 
[PL] Na rynku jest niepokój.

wereldorde - ład światowy. 
[NL] De wereldorde verandert. 
[PL] Ład światowy się zmienia.


Pytania dla czytelników

1. Czy polityka prezydenta Donalda Trumpa jest Twoim zdaniem skuteczna czy groźna?

2. Czy Europa powinna szybciej budować własną niezależność obronną?

3. Czy świat przyzwyczai się do „szokowego” stylu polityki?


Napisz w komentarzu, jak to wygląda u Ciebie i w Twojej okolicy.

29.12.2025 Niedziela.NL // fot. Tomas Ragina, Litwa / shutterstock.com // zdjęcie ilustracyjne

(cdg)