Pierwsza międzynarodowa retrospektywa Wojciecha Weissa, wystawa w Hadze od 19 marca do 22 czerwca 2016

Archiwum '16

Wojciech Weiss (1875-1950) duma polskiej sztuki

Wojciech Weiss (1875-1950) jest by może najważniejszym polskim artystą początku XX wieku. Podobnie jak współcześni mu twórcy, Mondriaan i Kandinsky, poszukiwał nowych sposobów łączenia sztuki z duchowością. Niezbędną pomocą służyły mu w tym muzyka i fotografia.

Choć w Europie Środkowej i Wschodniej Weiss jest doskonale znaną postacią, to w Europie Zachodniej umknął on naszej uwadze. Gemeentemuseum w Hadze chce to zmienić, organizując pierwszy poza granicami Polski przegląd jego twórczości. To wspaniała okazja, by holenderska publiczność odkryła tego wybitnego artystę.

Wojciech Weiss żył w burzliwych czasach. Był świadkiem zmiany układu sił w Europie po I wojnie światowej oraz podziału młodego państwa polskiego przez Hitlera i Stalina w 1939 roku.

Przed II wojną światową międzynarodowy charakter Europy umożliwiał artystom podróże po świecie. Utrzymywali oni zagraniczne kontakty oraz zdobywali informacje o najważniejszych trendach w Paryżu, Monachium, czy Wiedniu. Wojciech Weiss był między innymi członkiem stowarzyszenia Secesja Wiedeńska, w ramach którego wystawiał swoje prace wraz z Gustawem Klimtem i Janem Tooropem. Budowa żelaznej kurtyny gwałtownie uniemożliwiła dalsze przenikanie się wpływów pomiędzy Europą Wschodnią i Zachodnią. Z tego powodu historia sztuki okresu przełomu XIX i XX wieku opowiadana była jednostronnie. Kulturalna luka, która powstała w wyniku trwającego pół wieku podziału Europy, spowodowała, że – mimo końca zimnej wojny oraz ponownego nawiązania wymiany gospodarczej – dopiero teraz zaczęliśmy poszerzać nasz niepełny wizerunek sztuki.

Japońska inspiracja
Idylliczne łąki pełne kwiatów, zmysłowe akty, a także krajobrazy przedstawiające w pięknych pastelach tory kolejowe. Mimo że Weiss był uczniem słynnego malarza historii Polski, Jana Matejki (1838-1893), to jego sztukę cechują, obok aspektów symbolicznych oraz motywów ludowych, również elementy typowe dla art nouveau, a nawet sztuki japońskiej. Jako malarz Weiss przez całe życie z pasją poszukiwał nowych środków, by wyrazić swój podziw dla piękna natury. Jego nowoczesne kompozycje oraz szczególne, uduchowione spojrzenie na naturę stawiały go w jednym rzędzie z japońskimi mistrzami. Podobieństwo do nich widoczne jest także w serii z torami kolejowymi, którą Weiss stworzył w latach 1897-1902. Rytm linii torów i brak wyraźnie zarysowanego pierwszego planu sprawiają, że dzieła te przypominają otwarte kompozycje japońskich drzeworytów.

Muzykalne obrazy i fotografie
Studiując łączenie różnych typów doznań zmysłowych w malarstwie i muzyce, Weiss upodobał sobie szczególnie Chopina. Portret polskiego kompozytora należał do najciekawszych obrazów Weissa. Zaginął on niestety, a nasze wyobrażenie o nim opiera się obecnie jedynie na serii studiów do portretu oraz szkicu opublikowanego w dwóch znaczących czasopismach okresu Młodej Polski, Życie i Młodość. Zarówno studia do portretu, jak i szkic można obejrzeć na wystawie.
Na przełomie XIX i XX wieku w Polsce zgłębianie możliwości zastosowania fotografii w sztuce nie było rozpowszechnione. Jednak zafascynowany tym medium Weiss posługiwał się nim w swych kreatywnych malarskich eksperymentach. Fotografie Weissa, zachowane w formie szklanych negatywów i odbitek stykowych, uchylają rąbka tajemnicy o tym, co działo się za drzwiami jego atelier.
Weiss był jednym z czołowych inicjatorów nowatorskiego artystycznego ruchu Młoda Polska. Ta grupa kompozytorów, muzyków i malarzy odrzucała tradycyjne idee wczesnego romantyzmu.

Twórczość Wojciecha Weissa nie jest znana holenderskiej publiczności. Wojciech Weiss – Duma polskiej sztuki to jego pierwsza duża solowa wystawa poza granicami Polski, która pokazuje ponad sto najważniejszych dzieł pochodzących ze znaczących muzeów w Polsce − z Warszawy, Krakowa i Poznania −, oraz ze zbiorów prywatnych. To wyjątkowa szansa, by zapoznać się z imponującą twórczością artysty i szczególna okazja, by się nią zachwycić. Wystawa będzie do obejrzenia tylko w Hadze.

Publikacja
Z okazji wystawy WBOOKS wydało bogato ilustrowany katalog p.t. Wojciech Weiss (1875-1950) - De trots van Polen (€22,50). Jest to pierwsza publikacja na temat tego polskiego artysty po niderlandzku z tekstem Ruth Kaloeny Krul oraz Zofii Weiss.

Wystawa powstała w ścisłej współpracy z Fundacją Muzeum Wojciecha Weissa, prywatnymi kolekcjonerami, Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, Muzeum Narodowym w Poznaniu oraz Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.

Więcej informacji: www.gemeentemuseum.nl

HOLANDIA www.niedziela.nl - dokładne informacje o wydarzeniach w Holandii znajdziesz zawsze w polonijnym portalu internetowym www.niedziela.nl Prosimy o podawanie informacji o organizowanych imprezach, dyskotekach, wystawach, występach, itd. - e-mail'em na Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. lub telefonicznie +31-70-309-9540 (pon-pią 10:00-17:00, redakcja). Fotki mile widziane.

Niedziela.NL, opublikowane w portalu 14.03.2016