Holenderskie ciekawostki: Inne niż zazwyczaj

Holenderskie ciekawostki

One są wszędzie - najczęściej kwadratowe bądź prostokątne, ale zdarzają się również owalne i okrągłe. Zazwyczaj w biało-niebieskich barwach, ale widziano je również w kolorze czarnym, wypełnione jasnym tłem. Są oryginalne - bo mają osobliwy charakter. Mowa tu oczywiście o tzw. "spreuken", czyli napisach holenderskich, pojawiających się coraz częściej na ścianach budynków, po wewnętrznej stronie korytarza, bądź nawet salonów czy łazienek.

Kwestia "spreuken" owiana jest tajemnicą. Nikt w Holandii nie wie kto był autorem pierwszego tekstu. Pracownicy muzeum w Arnhem oraz miejscowości Otterloo podtrzymują, że najstarsze egzemplarze pochodzą z przełomu XV i XVI wieku. Początkowo dotyczyły one tematyki religijnej, dopiero później, w miarę upływu lat zaczęto tworzyć coraz to bardziej różnorodne teksty - w większości cytaty znanych holenderskich dzieł bądź humorystyczne anegdoty.

Jak podają źródła, "spreuken" nie od razu wisiały na ścianach. Dawniej, w gospodarstwach występowały one pod postacią ośmiokątnych płytek na podłogach i przede wszystkim w części kuchennej. Dane te szacuje się na wiek XVII.

Dopiero dwa wieki później pojawiły się pierwsze obrazy, malowidła, składające się z wielu płytek zestawionych blisko siebie. Wielka seria napisów przedstawionych na kwadratowych już kafelkach ściennych ukazała się w roku 1923 w miejscowości Utrecht w fabryce o nazwie Westraven. Odtąd "spreuken" zaczęły zyskiwać na popularności.

Do dziś dnia zachowało się wiele z nich, a Holendrzy uważają je za prawdziwy skarb kulturowy. Porównując do "twórczości" widniejących na odnowionych elewacjach w Polsce, można by stwierdzić, że "spreuken" to łagodniejsza forma wyrażenia siebie.

Tu nie ma wulgarnych tekstów na murach czy wyznań miłosnych w miejskich toaletach. To nie tylko przekazywanie z pokolenia na pokolenie własnych  myśli, ale również folklor mający na celu podtrzymanie osobliwości narodowej.

04.02.2013 tekst i fot.: Beata Hrycyna, Niedziela.NL